Arkusz 7 (E8 POL) – Marzec

Lista lektur obowiązkowych w roku szkolnym 2024/2025
Klasy IV–VI1
1) Jan Brzechwa, Akademia Pana Kleksa
2) Janusz Christa, Kajko i Kokosz. Szkoła latania (komiks)
3) Clive Staples Lewis, Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa
4) Ferenc Molnár, Chłopcy z Placu Broni
5) John Ronald Reuel Tolkien, Hobbit, czyli tam i z powrotem

Klasy VII i VIII
1) Charles Dickens, Opowieść wigilijna
2) Aleksander Fredro, Zemsta
3) Aleksander Kamiński, Kamienie na szaniec
4) Jan Kochanowski, wybór fraszek, wybrana pieśń, treny VII i VIII
5) Adam Mickiewicz, Reduta Ordona, Świtezianka, Dziady część II, Pan Tadeusz
(księgi: I, II, IV, X, XI, XII)
6) Sławomir Mrożek, Artysta
7) Antoine de Saint-Exupéry, Mały Książę
8) Henryk Sienkiewicz, Latarnik, Quo vadis (fragmenty)
9) Juliusz Słowacki, Balladyna
10) Stefan Żeromski, Syzyfowe prace (fragmenty)

Inne lektury obowiązkowe, do których można odwołać się w wypracowaniu
Klasy IV–VI
1) René Goscinny, Jean-Jacques Sempé, Mikołajek (wybór opowiadań)
2) Ignacy Krasicki, wybrane bajki
3) Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz (wybrane fragmenty)
4) Józef Wybicki, Mazurek Dąbrowskiego
5) wybrane mity greckie, w tym mit o powstaniu świata oraz mity o Prometeuszu, o Syzyfie,
o Demeter i Korze, o Dedalu i Ikarze, o Heraklesie, o Tezeuszu i Ariadnie
6) Biblia: stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne, w tym
o talentach, o miłosiernym Samarytaninie
7) wybrane podania i legendy polskie
8) wybrane baśnie polskie i europejskie
9) Maria Konopnicka, Rota

Lektury obowiązkowe wykreślone w podstawie programowej z 2024 r., do których także
można odwołać się w wypracowaniu
Klasy IV–VI
1) Charles Perrault, Kopciuszek
2) Adam Mickiewicz, Powrót taty, Pani Twardowska
3) Bolesław Prus, Katarynka
4) Aleksander Puszkin, Bajka o rybaku i rybce
5) Henryk Sienkiewicz, W pustyni i w puszczy
6) Juliusz Słowacki, W pamiętniku Zofii Bobrówny
7) legendy polskie: o Lechu, o Piaście, o Kraku i Wandzie
8) mit o Orfeuszu i Eurydyce
9) przypowieści: o siewcy, o pannach roztropnych

Klasy VII i VIII
1) Jan Kochanowski, treny I i V
2) Ignacy Krasicki, Żona modna
3) Adam Mickiewicz, Śmierć pułkownika, wybrany utwór z cyklu Sonety krymskie,
Pan Tadeusz (księgi: III, V, VI, VII, VIII, IX)
4) Melchior Wańkowicz, Tędy i owędy (wybrany reportaż)

Strona 3 z 17

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.
Stefan Żeromski
SYZYFOWE PRACE
Noga nie chodził na roboty z bandosami, gdyż utrzymywał, że ma kość w ręce postrzeloną
i wskutek tego nie może się schylać. Wysyłał żonę i córkę, a sam siedział w domu i nic nie robił.
Czasami łowił sobie raki w rzece, a wieczorem nikt by go w chacie nie zastał.
Marcinek odwiedzał go codziennie i nieraz wyciągał do lasu albo na pola. Noga szedł bez
strzelby i opowiadał przeróżne historie. Gdy nadchodziło południe, obydwaj szli do lasu, kładli się
w głuchym cieniu, Marcinek wydobywał z torby chleb, masło, jakiś kawałek mięsa i dzielił się z
towarzyszem. Pewnego razu, gdy tak leżeli na skraju lasu w pobliżu drogi przecinającej okolicę,
Noga mówił:
— W tym miejscu to tak samo bywały różności…
— No? — zapytał Marcinek.
— Był w Marsławicach chłop, nazywał się Kostur. To samo myśliwiec był nie byle jaki. Już
dawno umarł. Mieli ten Kostur fuzyjczynę lichą, powiązaną, z kurkiem jak kobylica, a swoim
porządkiem, jak ta oni strzelili, to już się było po co schylić. Przyszło powstanie, Polaki stały w
lesie. Szedł se raz ten Kostur drogą od Cieplaków, a swoją fuzyjczynę miał pod sukmaną, i
przyszedł akurat w to miejsce. Patrzy: — jadą dwa Moskale na koniach i prowadzą między sobą
powstańca, przywiązanego do obu koni postronkami. Zdarły z niego widać odzienie szlacheckie,
bo był tylko w koszuli i boso. Jadą te rabusie, mówię paniczkowi, dobrym truchtem, a co ten nie
może nadążyć, to go albo jeden, albo drugi zdzieli nahają bez łeb, bez gębę, gdzie popadnie. Plecy
to mu tak przecie zerżnęły, że całą koszulę miał czerwoną, a krew aże mu nogawkami portek
ciekła i zostawał po nim na piachu dobrze farbowany trop nikiej po trafionym rogaczu. Wzięli ten
Kostur i pomyśleli se: „a i dokądże te psiekrwie będą prały takiego chudziaka? Widzieliście wy,
moi ludzie!” Ckliwo im się zrobiło i tak se założyli: jak albo jeden, albo drugi go tknie, to wyrżnę do
juchów! Ano i akurat rypnął go jeden nahają za to, że upadł gębą na ziemię. Kostur wzięli na oko i
plunęli. Zaraz rabuś machnął kozła pod konia, a drugi w try miga odwiązał powstańca i uciekł w
górę drogą co koń skoczy. Oni to samo poszli w gęstą knieję i dopiero nad wieczorkiem wrócili się
w to miejsce. Kozuń leżał nieżywy, ale i powstaniec uświerkł niedaleko od niego. Tylko się dowlókł
na bałyku do tamtego świerka. Tam go wzięli Kostur i pochowali wieczorem. Widzi paniczek onę
pasyjkę na rsioku? Ona ta nad nim stoi…
W istocie — czarny, spróchniały krzyż czerniał wysoko na drzewie.
— Kostur opatrzyli rabusia — mówił dalej Noga — i znaleźli przy nim pieniądze.
Zasmakowało im toto wszystko i od tego czasu chodzili często gęsto na rabusiów. Choćby cała
sotnia szła razem, to jak oni z tamtego miejsca wygarnęli, zaraz uciekały co pary w szkapskach.
Powiadali nama dużo potem na polowaniach, że przy każdym rabusiu, co został na placu, bywały
pieniądze…
Marcinka niewiele obchodziły te historie. Jego „przekonania polityczne” były mdłym
odgłosem nauk radcy Somonowicza i echem goryczy ojca, który w powstaniu stracił fortunę
pradziadowską, nasiedział się w więzieniach i doznał krzywd od wodzów rewolucji.

Toteż mały Borowicz chętniej wolał rozprawiać z Nogą o polowaniu niż słuchać niewesołych
historii. Gdy zaś stary raubszyc nie mógł dla jakichkolwiek przyczyn ruszyć się z domu, Marcinek
wszystek czas wolny od włóczęgi po okolicy spędzał w swojej altanie.

https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syzyfowe-prace.html

Zadanie 1. (0–2)
Na podstawie przytoczonego fragmentu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz
P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zadanie 2. (0–1)
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Jak Moskale potraktowali powstańca?

Zadanie 3. (0–1)
Dlaczego Marcinka nie interesowały opowieści Szymona Nogi o powstaniu?

Zadanie 4. (0–2)
Na podstawie przytoczonego fragmentu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz
P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zadanie 5. (0–2)
Jak autor scharakteryzował postać Szymona Nogi? Podaj dwie cechy i uzasadnij je
przykładami z tekstu.

Zadanie 6. (0–1)
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Co stało się z powstańcem po strzelaninie?

Zadanie 7. (0–2)
Spośród lektur obowiązkowych, innych niż Syzyfowe prace, wybierz tę, której bohater
cierpiał za ojczyznę. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera. Uzasadnij swój wybór.
W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.

Zadanie 8. (0–2)
Wyjaśnij, jaki wpływ miała przeszłość rodziny Borowicza na jego stosunek do spraw
narodowych.

Zadanie 9. (0–1)
Przekształć zdanie ze strony czynnej na bierną.
Kostur pochował powstańca.

Zadanie 10. (0–1)
Na jednym z blogów pojawił się wpis dotyczący Syzyfowych prac, ale autor nie zadbał o
poprawną interpunkcje. Zaznacz zdanie, w którym niepoprawnie zastosowano interpunkcję.

Zadanie 11. (0–1)
Uzupełnij poniższe zdania w taki sposób, aby powstało streszczenie tekstu Pozytywny
wpływ mediów. Nie cytuj sformułowań z arkusza.

Tematem tekstu jest ……………………………………………………………………………………………………

W swoich rozważaniach autorki skupiają się na ……………………………………………………………..

W zakończeniu ……………………………………………………………………………………………………………

Zadanie 12. (0–2)

Wyjaśnij sens porównania Internetu i komputera do noża. Nie cytuj.

Zadanie 13. (0–1)
Na podstawie tekstu wyjaśnij, jakie funkcje pełnią media.

Zadanie 14. (0–1)
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź wśród podanych.
Kto powinien decydować o doborze treści medialnych dla dzieci?

Zadanie 15. (0–2)
Oceń prawdziwość poniższych twierdzeń. Wybierz P, jeśli twierdzenie jest prawdziwe albo
F – jeśli jest fałszywe.

Zadanie 16. 
Wykonaj zadania do fragmentu.
Jest to także narzędzie, które służy do komunikacji oraz rozrywki, będąc jednocześnie
zagrożeniem dla nieświadomych użytkowników.

16.1 (0-1)  Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W zdaniu występuje imiesłów

16.2 (0-1) Wskaż w zdaniu dwa rzeczowniki i określ ich formy gramatyczne.

Zadanie 17. (0–3)
Szkolne Koło Dziennikarskie organizuje spotkanie na temat zagrożeń wynikających z
korzystania z mediów społecznościowych. Zredaguj zaproszenie, w którym zachęcisz
kolegów i koleżanki do wzięcia udziału w tym wydarzeniu. Użyj dwóch argumentów, z
których przynajmniej jeden będzie nawiązywał do tematyki spotkania.

Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna
i interpunkcyjna.

Zadanie 18. (0–20)

Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.

• Pamiętaj o zachowaniu formy wypowiedzi wskazanej w temacie: napisz przemówienie
albo opowiadanie.
• W wypracowaniu odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej. Lista lektur
obowiązkowych znajduje się na stronach 3 i 4 tego arkusza egzaminacyjnego.
• Innym utworem literackim w przemówieniu może być także lektura obowiązkowa.
• Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów.
• Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu. Nie pisz na marginesie.
• Pisz czytelnie.
• Pamiętaj, że zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub
propagujących postępowanie niezgodne z prawem albo wypowiedzi aprobujących
nieetyczne postępowanie bohatera.

Temat 1.

Napisz przemówienie skierowane do koleżanek i kolegów, mające ich przekonać, że
ojczyzna jest ważna w życiu człowieka. W argumentacji odwołaj się do wybranej lektury
obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego.

Temat 2.

Napisz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem lektury obowiązkowej, który opowiedział Ci o
swojej miłości do ojczyzny. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną
lekturę obowiązkową.